اگر اطلاعات مشتریان بین دفتر یادداشت، فایل اکسل، تلفن همراه کارشناسان و پیام‌رسان‌ها پراکنده شده باشد، مدیریت فروش و پیگیری مشتری خیلی زود به یک فرآیند شلوغ و غیرقابل کنترل تبدیل می‌شود. CRM دقیقاً برای حل همین مشکل ساخته شده است.

تعریف ساده: CRM سیستمی برای ثبت، مدیریت و پیگیری اطلاعات مشتریان، تماس‌ها، فرصت‌های فروش و تعاملات کسب‌وکار با هر مشتری است.

CRM چیست؟

CRM مخفف عبارت Customer Relationship Management به معنی مدیریت ارتباط با مشتری است.

هدف CRM این است که تمام اطلاعات و تعاملات مربوط به مشتری در یک محل متمرکز شود.

اطلاعات مشتری
شماره تماس
تاریخچه مکالمات
فرصت‌های فروش
یادآوری‌ها
سوابق خرید

چرا کسب‌وکار به CRM نیاز دارد؟

وقتی تعداد مشتریان کم است، شاید بتوان اطلاعات را با حافظه یا یک فایل ساده مدیریت کرد.

اما با رشد کسب‌وکار مشکلاتی مثل این‌ها شروع می‌شوند:

  • فراموش شدن پیگیری مشتری
  • گم شدن شماره تماس
  • نامشخص بودن مسئول پیگیری
  • عدم اطلاع از آخرین مکالمه
  • تماس چندباره با یک مشتری
  • نبود گزارش از عملکرد فروش
CRM باعث نمی‌شود فروش به‌صورت جادویی بیشتر شود؛ کمک می‌کند فرصت‌های فروش کمتر گم شوند.

CRM چگونه کار می‌کند؟

معمولاً هر مشتری یا سرنخ یک پرونده داخل CRM دارد.

ورود سرنخ ← ثبت اطلاعات ← تماس ← پیگیری ← فروش ← پشتیبانی

با این ساختار، هر فردی که دسترسی داشته باشد می‌تواند وضعیت مشتری را بدون پرسیدن از افراد دیگر مشاهده کند.

پرونده مشتری در CRM چیست؟

یکی از مهم‌ترین بخش‌های CRM، صفحه‌ای است که تمام اطلاعات مشتری را کنار هم نمایش می‌دهد.

این پرونده می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

مشخصات پایه نام، شماره تماس، ایمیل و اطلاعات شرکت.
تاریخچه ارتباط تماس‌ها، پیام‌ها و جلسات قبلی.
سفارش‌ها خریدهای قبلی و وضعیت سفارش‌ها.
مالی صورتحساب، بدهی و پرداخت‌ها.
تیکت‌ها درخواست‌های پشتیبانی مشتری.
یادداشت داخلی اطلاعاتی که فقط کارکنان مجموعه مشاهده می‌کنند.

Lead یا سرنخ فروش چیست؟

هر فردی که احتمال تبدیل شدن به مشتری را داشته باشد، می‌تواند یک Lead یا سرنخ فروش باشد.

مثلاً کسی که:

  • فرم مشاوره پر کرده
  • تماس گرفته
  • درخواست قیمت داده
  • از شبکه اجتماعی پیام داده
  • در نمایشگاه اطلاعات خود را ثبت کرده

می‌تواند وارد CRM شود و پیگیری آن ادامه پیدا کند.

Pipeline یا قیف فروش در CRM چیست؟

Pipeline به مدیر فروش نشان می‌دهد هر مشتری در چه مرحله‌ای از فرآیند فروش قرار دارد.

سرنخ جدید ← تماس اولیه ← ارسال پیشنهاد ← مذاکره ← فروش موفق

این ساختار کمک می‌کند مدیر سریع متوجه شود چند فرصت فروش فعال وجود دارد و کدام مرحله بیشترین ریزش را دارد.

مدیریت تسک در CRM

CRM حرفه‌ای فقط اطلاعات مشتری را ذخیره نمی‌کند. باید امکان تعریف کارهای بعدی هم وجود داشته باشد.

تماس فردا
ارسال پیش‌فاکتور
پیگیری پرداخت
جلسه
ارسال قرارداد
پیگیری رضایت

این تسک‌ها می‌توانند برای کاربران مختلف تعریف شوند و دارای تاریخ، اولویت و وضعیت باشند.

اتوماسیون در CRM چیست؟

بخش‌هایی از فرآیند CRM را می‌توان خودکار کرد.

مثلاً زمانی که مشتری جدید ثبت می‌شود:

ثبت مشتری ← تخصیص کارشناس ← ارسال پیامک ← ساخت تسک ← پیگیری

یا اگر تا چند روز پیگیری انجام نشد، سیستم می‌تواند به کارشناس یادآوری کند.

اتصال CRM به سامانه پیامکی

یکی از اتصال‌های کاربردی CRM، ارتباط با سرویس پیامک است.

پیامک می‌تواند در رویدادهای مختلف به‌صورت خودکار ارسال شود:

  • خوش‌آمدگویی مشتری
  • یادآوری جلسه
  • ارسال وضعیت سفارش
  • پیگیری پرداخت
  • تبریک تولد
  • ارسال لینک صورتحساب

اتصال CRM به پرداخت و صورتحساب

در CRMهای اختصاصی می‌توان بخش مالی مشتری را نیز به پرونده او متصل کرد.

در این حالت مدیر می‌تواند مشاهده کند:

صورتحساب‌ها
مبالغ پرداخت‌شده
بدهی مشتری
تراکنش‌ها
کدهای رهگیری
وضعیت پرداخت

اتصال CRM به سیستم تیکتینگ

وقتی سیستم پشتیبانی به CRM متصل باشد، تاریخچه مشکلات و درخواست‌های مشتری نیز داخل همان پرونده قابل مشاهده خواهد بود.

این موضوع باعث می‌شود کارشناس قبل از پاسخ دادن، دید کامل‌تری نسبت به مشتری داشته باشد.

CRM چه گزارش‌هایی می‌تواند ارائه دهد؟

یکی از بخش‌های مهم CRM گزارش‌گیری است.

تعداد سرنخ‌ها چند فرصت جدید وارد سیستم شده است.
نرخ تبدیل چند سرنخ تبدیل به مشتری شده‌اند.
عملکرد کارشناسان تعداد تماس، پیگیری و فروش هر کارشناس.
منبع مشتری مشتری از سایت، شبکه اجتماعی یا تبلیغات وارد شده است.
فروش دوره‌ای بررسی فروش در بازه‌های زمانی مختلف.
فرصت‌های از دست رفته مشخص شدن دلایل عدم موفقیت فروش.

داشبورد CRM

داشبورد CRM باید وضعیت کلی فروش را در چند ثانیه به مدیر نشان دهد.

فروش امروز
سرنخ جدید
پیگیری امروز
فرصت فعال
پرداخت معوق
تسک عقب‌افتاده
داشبورد خوب اطلاعات زیاد نشان نمی‌دهد؛ اطلاعات مهم را در زمان مناسب نشان می‌دهد.

سطح دسترسی در CRM

همه کاربران CRM نباید تمام اطلاعات را مشاهده کنند.

برای مثال می‌توان نقش‌هایی مثل:

  • مدیر سیستم
  • مدیر فروش
  • کارشناس فروش
  • پشتیبانی
  • حسابداری

تعریف کرد و برای هرکدام سطح دسترسی متفاوت در نظر گرفت.

CRM آماده بهتر است یا CRM اختصاصی؟

CRM آماده

  • راه‌اندازی سریع‌تر
  • هزینه اولیه کمتر
  • فرآیندهای از پیش تعریف‌شده
  • محدودیت بیشتر در سفارشی‌سازی

CRM اختصاصی

  • هماهنگ با فرآیند واقعی کسب‌وکار
  • امکانات سفارشی
  • اتصال به سیستم‌های داخلی
  • کنترل بیشتر روی توسعه آینده

چه زمانی CRM اختصاصی منطقی‌تر است؟

اگر فقط نیاز به ثبت نام و شماره مشتری دارید، توسعه نرم‌افزار اختصاصی احتمالاً ضرورتی ندارد.

اما زمانی که فرآیندهایی مثل:

  • قیمت‌گذاری اختصاصی
  • چند سطح تأیید
  • سیستم نمایندگان
  • کیف پول
  • صورتحساب آنلاین
  • اتصال به انبار
  • پیامک خودکار
  • API سرویس‌های دیگر

وجود دارند، CRM اختصاصی می‌تواند ارزش بیشتری ایجاد کند.

چه کسب‌وکارهایی به CRM نیاز دارند؟

شرکت‌های خدماتی برای پیگیری درخواست و قرارداد مشتری.
فروشگاه‌ها برای مشاهده تاریخچه خرید و رفتار مشتری.
تیم‌های فروش برای مدیریت Lead و فرصت‌های فروش.
مجموعه‌های آموزشی برای مدیریت هنرجو، ثبت‌نام و پیگیری.
مجموعه‌های B2B برای مدیریت مذاکرات و قراردادهای طولانی.
کسب‌وکارهای اشتراکی برای تمدید، پرداخت و ارتباط مستمر با کاربران.

از کجا بفهمیم وقت استفاده از CRM رسیده؟

اگر چند مورد از این نشانه‌ها را دارید، احتمالاً سیستم فعلی دیگر جوابگو نیست:

  • مشتریان فراموش می‌شوند
  • اطلاعات در چند محل مختلف هستند
  • مدیر نمی‌داند کارشناسان چه کاری انجام داده‌اند
  • پیگیری‌ها به حافظه افراد وابسته‌اند
  • گزارش فروش دقیق وجود ندارد
  • با خروج یک کارمند، اطلاعات مشتری از بین می‌رود

اشتباهات رایج هنگام پیاده‌سازی CRM

پیچیده کردن سیستم کاربر برای ثبت یک تماس نباید ده مرحله طی کند.
ثبت اطلاعات اضافی هر فیلدی که استفاده نمی‌شود فقط کار را سخت‌تر می‌کند.
نبود فرآیند مشخص CRM جایگزین فرآیند فروش نیست.
نبود آموزش کارکنان باید بدانند چرا و چگونه از سیستم استفاده کنند.
گزارش‌های بی‌استفاده گزارش باید به تصمیم مدیریتی کمک کند.
عدم اتصال سیستم‌ها CRM نباید تبدیل به یک جزیره اطلاعاتی دیگر شود.
CRM اختصاصی با وب مرتضی

مشتری فقط یک شماره تلفن نیست؛ یک تاریخچه کامل از ارتباط با کسب‌وکار است.

در WebMorteza می‌توان CRM اختصاصی را بر اساس فرآیند واقعی مجموعه طراحی کرد و بخش‌هایی مثل فروش، تیکت، پیامک، صورتحساب، کیف پول، تسک و گزارش مدیریتی را در یک سیستم یکپارچه کنار هم قرار داد.

مدیریت مشتری Pipeline فروش مدیریت تسک اتصال پیامک صورتحساب گزارش مدیریتی
درخواست طراحی CRM

سؤالات متداول درباره CRM

CRM فقط برای شرکت‌های بزرگ است؟

خیر. حتی تیم‌های کوچک فروش هم می‌توانند از یک CRM ساده برای نظم دادن به پیگیری‌ها استفاده کنند.

آیا CRM باعث افزایش فروش می‌شود؟

CRM به‌تنهایی فروش ایجاد نمی‌کند، اما با جلوگیری از فراموش شدن پیگیری‌ها می‌تواند فرآیند فروش را منظم‌تر کند.

آیا CRM می‌تواند به سایت متصل شود؟

بله. فرم‌های سایت می‌توانند مستقیماً Lead جدید داخل CRM ایجاد کنند.

آیا CRM می‌تواند پیامک ارسال کند؟

بله. در صورت اتصال به سرویس پیامکی، پیام‌ها می‌توانند بر اساس رویدادهای مختلف ارسال شوند.

CRM اختصاصی بهتر است یا آماده؟

اگر فرآیندهای معمولی دارید، ابزار آماده ممکن است کافی باشد. اگر فرآیندهای اختصاصی و اتصال‌های متعدد دارید، سیستم سفارشی می‌تواند مناسب‌تر باشد.

جمع‌بندی

CRM یعنی هیچ مشتری و هیچ پیگیری مهمی گم نشود.

CRM اطلاعات مشتری، تاریخچه ارتباط، فرصت‌های فروش و وظایف تیم را در یک محل متمرکز می‌کند.

وقتی CRM با پیامک، تیکت، پرداخت، گزارش و سایر سیستم‌ها یکپارچه شود، تبدیل به بخش مهمی از سیستم‌سازی کسب‌وکار خواهد شد.

CRM خوب قرار نیست کار بیشتری برای تیم ایجاد کند؛ باید کارهای پراکنده را منظم‌تر و قابل پیگیری‌تر کند.

مرتضی قاسم پور

گفت‌وگو درباره این مطلب

۰ دیدگاه